Kiểm kê khí nhà kính là gì và vì sao doanh nghiệp cần quan tâm?

Kiểm kê khí nhà kính (Greenhouse Gas Inventory – GHG Inventory) là quá trình thu thập dữ liệu, tính toán và báo cáo lượng phát thải khí nhà kính phát sinh từ các hoạt động của doanh nghiệp.

Việc kiểm kê thường được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14064-1 hoặc GHG Protocol nhằm đảm bảo tính minh bạch, khả năng xác minh và tính nhất quán của dữ liệu.

Đối tượng cần thực hiện bao gồm doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu, logistics, năng lượng, thực phẩm, điện tử và các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững, ESG và Net Zero ngày càng phổ biến, kiểm kê khí nhà kính đang trở thành nền tảng quan trọng để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu thị trường.

Kiểm kê khí nhà kính có còn là hoạt động tự nguyện không?

Câu trả lời là không hoàn toàn.

Tại nhiều thị trường, đặc biệt là châu Âu và Bắc Mỹ, việc công bố dữ liệu phát thải đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều ngành nghề và chuỗi cung ứng.

Các doanh nghiệp không có dữ liệu phát thải hoặc không thể chứng minh tính minh bạch của dữ liệu có thể gặp khó khăn khi xuất khẩu hoặc tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Những yếu tố đang thúc đẩy doanh nghiệp phải kiểm kê khí nhà kính

Doanh nghiệp chuẩn bị càng sớm sẽ càng giảm áp lực tuân thủ trong tương lai.

Kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp quản lý phát thải như thế nào?

Doanh nghiệp không thể quản lý hiệu quả những gì không được đo lường.

Kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp xác định chính xác lượng phát thải hiện tại, nguồn phát thải chính và cơ hội giảm phát thải trong tương lai.

Thông qua quá trình này, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược giảm phát thải dựa trên dữ liệu thay vì dựa trên giả định.

ISO 14064-1 thường phân loại phát thải như thế nào?

Việc phân loại này giúp doanh nghiệp xác định rõ khu vực cần ưu tiên cải thiện.

Kiểm kê khí nhà kính có giúp doanh nghiệp giảm chi phí không?

Có.

Nhiều doanh nghiệp sau khi thực hiện kiểm kê đã phát hiện các điểm lãng phí năng lượng, nguyên vật liệu hoặc quy trình vận hành chưa tối ưu.

Dữ liệu phát thải thường phản ánh trực tiếp mức độ tiêu thụ tài nguyên. Khi giảm phát thải, doanh nghiệp đồng thời có cơ hội giảm chi phí vận hành.

Một số lợi ích kinh tế thường gặp

Kiểm kê khí nhà kính không chỉ là chi phí tuân thủ mà còn là công cụ cải thiện hiệu quả hoạt động.

Vì sao khách hàng và đối tác ngày càng yêu cầu dữ liệu phát thải?

Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã đặt mục tiêu Net Zero hoặc giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Điều này khiến các nhà cung cấp phải cung cấp dữ liệu carbon để chứng minh khả năng đáp ứng các yêu cầu môi trường.

Trong nhiều trường hợp, dữ liệu phát thải đã trở thành một tiêu chí đánh giá nhà cung cấp bên cạnh chất lượng, giá thành và thời gian giao hàng.

Những yêu cầu phổ biến từ khách hàng quốc tế

• Báo cáo phát thải khí nhà kính định kỳ.
• Công bố mục tiêu giảm phát thải.
• Thực hiện kiểm kê theo ISO 14064-1 hoặc GHG Protocol.
• Cung cấp dữ liệu Scope 1, Scope 2 và Scope 3.

Doanh nghiệp không chuẩn bị trước có thể gặp bất lợi khi tham gia đấu thầu hoặc ký kết hợp đồng mới.

Kiểm kê khí nhà kính giúp nâng cao uy tín doanh nghiệp như thế nào?

Dữ liệu phát thải đang trở thành một trong những chỉ số thể hiện mức độ minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp có hệ thống quản lý phát thải rõ ràng thường tạo được niềm tin tốt hơn với khách hàng, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính.

Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng khi xây dựng chiến lược ESG hoặc báo cáo phát triển bền vững.

Doanh nghiệp nên bắt đầu kiểm kê khí nhà kính sớm hay chờ đến khi có yêu cầu?

Doanh nghiệp thực hiện sớm thường có lợi thế lớn hơn về thời gian, chi phí và khả năng chuẩn bị.

Ngược lại, việc chờ đến khi khách hàng hoặc cơ quan quản lý yêu cầu có thể khiến doanh nghiệp phải thực hiện trong thời gian ngắn với chi phí cao hơn.

So sánh giữa doanh nghiệp chuẩn bị sớm và chuẩn bị muộn

Đây là lý do nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu kiểm kê khí nhà kính ngay cả khi chưa có yêu cầu bắt buộc.

Quy trình kiểm kê khí nhà kính theo ISO 14064-1 gồm những bước nào?

Tùy quy mô doanh nghiệp, thời gian thực hiện thường kéo dài từ 1 đến 3 tháng.

FAQ – Những câu hỏi thường gặp về kiểm kê khí nhà kính

Chi phí kiểm kê khí nhà kính là bao nhiêu?

Chi phí phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, số lượng cơ sở, phạm vi phát thải và mức độ phức tạp của dữ liệu cần thu thập.

Bao lâu doanh nghiệp có thể hoàn thành kiểm kê?

Thông thường từ 1 đến 3 tháng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp lớn hoặc nhiều địa điểm có thể cần thời gian dài hơn.

Doanh nghiệp chưa xuất khẩu có cần kiểm kê khí nhà kính không?

Có thể chưa bắt buộc, nhưng việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp sẵn sàng trước các yêu cầu trong tương lai.

ISO 14064-1 và GHG Protocol khác nhau như thế nào?

Cả hai đều là tiêu chuẩn được công nhận quốc tế về kiểm kê khí nhà kính. ISO 14064-1 thường được sử dụng nhiều trong hoạt động chứng nhận và xác minh độc lập.

Rủi ro lớn nhất khi chưa thực hiện kiểm kê khí nhà kính là gì?

Doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi đáp ứng yêu cầu khách hàng, tham gia chuỗi cung ứng quốc tế hoặc xây dựng chiến lược ESG và Net Zero.

Bước tiếp theo để triển khai kiểm kê khí nhà kính

Nếu doanh nghiệp của bạn đang chuẩn bị đáp ứng yêu cầu ESG, CBAM hoặc xây dựng chiến lược Net Zero, việc kiểm kê khí nhà kính là bước khởi đầu quan trọng nhất.

ODI MORGAN cung cấp dịch vụ tư vấn kiểm kê khí nhà kính theo ISO 14064-1, bao gồm xác định phạm vi phát thải, thu thập dữ liệu, tính toán phát thải, lập báo cáo và hỗ trợ xác minh.

Liên hệ ODI MORGAN để được đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình kiểm kê khí nhà kính phù hợp với ngành nghề, quy mô và mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp.