OHSAS 18000 Là Gì? Tổng Quan Về Quản Lý An Toàn Và Sức Khỏe Nghề Nghiệp
OHSAS 18000 là gì và hiện nay còn được áp dụng không?
OHSAS 18000 là bộ tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, trong đó OHSAS 18001 từng là tiêu chuẩn được sử dụng để đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý OH&S của doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn này giúp tổ chức kiểm soát rủi ro về an toàn lao động, giảm tai nạn nghề nghiệp và xây dựng môi trường làm việc an toàn hơn cho người lao động, nhà thầu và các bên liên quan.
Tuy nhiên, hiện nay OHSAS 18001 đã được thay thế bởi ISO 45001:2018. Vì vậy, doanh nghiệp đang tìm hiểu về OHSAS 18000 nên xem đây là nền tảng lịch sử và cần ưu tiên triển khai hoặc chuyển đổi sang ISO 45001.
OHSAS 18000 phù hợp với những doanh nghiệp nào?
OHSAS 18000 từng được áp dụng rộng rãi cho các doanh nghiệp có rủi ro cao về an toàn lao động.
Các ngành phù hợp bao gồm sản xuất, xây dựng, cơ khí, hóa chất, điện tử, logistics, khai khoáng, dầu khí và các doanh nghiệp có nhiều nhà thầu làm việc tại hiện trường.
Đối với các doanh nghiệp hiện nay, tiêu chuẩn phù hợp hơn để áp dụng là ISO 45001 vì có cấu trúc hiện đại và dễ tích hợp với ISO 9001, ISO 14001.
OHSAS 18001 và ISO 45001 khác nhau như thế nào?
OHSAS 18001 tập trung nhiều vào kiểm soát mối nguy và tuân thủ an toàn lao động.
ISO 45001 mở rộng hơn theo hướng quản trị rủi ro, bối cảnh tổ chức, vai trò lãnh đạo và sự tham gia của người lao động.
| Tiêu chí | OHSAS 18001 | ISO 45001 |
|---|---|---|
| Tình trạng hiện nay | Đã được thay thế | Tiêu chuẩn hiện hành |
| Cách tiếp cận | Kiểm soát mối nguy | Quản trị rủi ro và cơ hội |
| Vai trò lãnh đạo | Có yêu cầu | Nhấn mạnh mạnh hơn |
| Người lao động | Có tham gia | Yêu cầu tham vấn và tham gia rõ hơn |
| Khả năng tích hợp | Hạn chế hơn | Dễ tích hợp với ISO 9001, ISO 14001 |
Doanh nghiệp muốn chứng nhận hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp nên lựa chọn ISO 45001 thay vì tiếp tục triển khai OHSAS 18001.
Lịch sử hình thành của OHSAS 18000 như thế nào?
Trước khi OHSAS 18001 ra đời, nhiều tổ chức sử dụng các hướng dẫn về quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp như HSG 65 tại Anh hoặc BS 8800.
Tuy nhiên, các tài liệu này chủ yếu mang tính hướng dẫn và chưa phải tiêu chuẩn chứng nhận chính thức.
Năm 1999, OHSAS 18001 được ban hành nhằm đáp ứng nhu cầu chứng nhận hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Sau đó, phiên bản OHSAS 18001:2007 được cập nhật để tăng tính tương thích với các tiêu chuẩn quản lý khác.
| Mốc thời gian | Nội dung |
| 1991 | Hướng dẫn HSG 65 tại Anh được giới thiệu |
| Sau đó | BS 8800 được phát triển làm hướng dẫn quản lý OH&S |
| 1999 | OHSAS 18001:1999 được ban hành |
| 2007 | OHSAS 18001:2007 được cập nhật |
| 2018 | ISO 45001:2018 được ban hành |
| Giai đoạn chuyển tiếp | Doanh nghiệp chuyển đổi từ OHSAS 18001 sang ISO 45001 |
Mô hình quản lý của OHSAS 18001 được xây dựng như thế nào?
OHSAS 18001 được xây dựng dựa trên chu trình PDCA: Plan – Do – Check – Act.
Mô hình này giúp doanh nghiệp lập kế hoạch, triển khai, kiểm tra và cải tiến liên tục hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp.
| Giai đoạn | Nội dung chính |
| Plan | Xác định chính sách, mối nguy, rủi ro và mục tiêu OH&S |
| Do | Triển khai kiểm soát vận hành, đào tạo và truyền thông |
| Check | Giám sát, đo lường, đánh giá tuân thủ và đánh giá nội bộ |
| Act | Khắc phục, cải tiến và xem xét của lãnh đạo |
PDCA cũng là nền tảng được tiếp tục sử dụng trong ISO 45001 hiện nay.
Các yêu cầu chính của OHSAS 18001 là gì?
OHSAS 18001 yêu cầu doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp có khả năng nhận diện rủi ro, kiểm soát mối nguy và cải tiến liên tục.
Các yêu cầu chính bao gồm chính sách an toàn, nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, kiểm soát vận hành, đào tạo, ứng phó khẩn cấp, đánh giá nội bộ và xem xét của lãnh đạo.
| Nhóm yêu cầu | Nội dung |
| Chính sách OH&S | Cam kết của doanh nghiệp về an toàn lao động |
| Hoạch định | Nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, yêu cầu pháp luật |
| Thực hiện | Đào tạo, truyền thông, kiểm soát vận hành |
| Kiểm tra | Giám sát, đánh giá tuân thủ, điều tra sự cố |
| Cải tiến | Hành động khắc phục, phòng ngừa và xem xét lãnh đạo |
Vì sao nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro là nội dung quan trọng nhất?
Nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro là nền tảng của hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp.
Nếu doanh nghiệp không xác định đúng mối nguy, các biện pháp kiểm soát sẽ không phù hợp và rủi ro tai nạn vẫn có thể xảy ra.
Các yếu tố cần xem xét gồm hoạt động thường xuyên, hoạt động không thường xuyên, nhà thầu, khách tham quan, hành vi con người, thiết bị, vật liệu, thay đổi trong tổ chức và thiết kế nơi làm việc.
Thứ tự ưu tiên kiểm soát rủi ro
| Thứ tự | Biện pháp kiểm soát |
| 1 | Loại bỏ mối nguy |
| 2 | Thay thế bằng phương án an toàn hơn |
| 3 | Kiểm soát kỹ thuật |
| 4 | Biển báo và biện pháp hành chính |
| 5 | Trang bị bảo hộ cá nhân |
Doanh nghiệp nên ưu tiên loại bỏ hoặc giảm rủi ro tại nguồn thay vì chỉ phụ thuộc vào thiết bị bảo hộ cá nhân.
Doanh nghiệp cần tuân thủ yêu cầu pháp luật nào khi quản lý an toàn lao động?
Hệ thống OH&S không thể tách rời yêu cầu pháp luật.
Doanh nghiệp cần thiết lập phương pháp nhận diện, cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn vệ sinh lao động, phòng cháy chữa cháy, bệnh nghề nghiệp, huấn luyện an toàn và quản lý thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt.
| Nội dung pháp luật cần kiểm soát | Ví dụ |
| An toàn vệ sinh lao động | Huấn luyện, đánh giá rủi ro, khám sức khỏe |
| Phòng cháy chữa cháy | Phương án PCCC, diễn tập, thiết bị PCCC |
| Bệnh nghề nghiệp | Quan trắc môi trường lao động, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp |
| Thiết bị nguy hiểm | Kiểm định, bảo trì, hồ sơ vận hành |
| Nhà thầu | Kiểm soát an toàn khi làm việc tại hiện trường |
Việc tuân thủ pháp luật là yêu cầu bắt buộc, đồng thời là cơ sở quan trọng khi xây dựng ISO 45001.
Doanh nghiệp nên triển khai OHSAS 18001 hay ISO 45001?
Doanh nghiệp không nên bắt đầu triển khai mới theo OHSAS 18001 vì tiêu chuẩn này đã được thay thế.
Lựa chọn phù hợp hiện nay là ISO 45001:2018.
| Tình trạng doanh nghiệp | Khuyến nghị |
| Chưa có hệ thống OH&S | Triển khai ISO 45001 |
| Đang áp dụng OHSAS 18001 cũ | Chuyển đổi sang ISO 45001 |
| Đã có ISO 9001 hoặc ISO 14001 | Tích hợp ISO 45001 vào hệ thống hiện có |
| Có rủi ro an toàn cao | Ưu tiên đánh giá rủi ro và tuân thủ pháp luật trước |
ISO 45001 giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý an toàn hiện đại hơn và phù hợp hơn với yêu cầu quốc tế hiện nay.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về OHSAS 18000
OHSAS 18000 có còn được chứng nhận không?
Hiện nay, OHSAS 18001 đã được thay thế bởi ISO 45001. Doanh nghiệp nên triển khai hoặc chuyển đổi sang ISO 45001.
OHSAS 18001 khác ISO 45001 ở điểm nào?
ISO 45001 có cách tiếp cận hiện đại hơn, nhấn mạnh bối cảnh tổ chức, vai trò lãnh đạo, sự tham gia của người lao động và quản trị rủi ro.
Doanh nghiệp sản xuất có cần ISO 45001 không?
Có. ISO 45001 đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp có nhiều rủi ro về máy móc, hóa chất, nhà thầu, kho bãi, vận chuyển và lao động tại hiện trường.
Thời gian triển khai ISO 45001 mất bao lâu?
Thông thường từ 3–6 tháng, tùy quy mô doanh nghiệp, mức độ rủi ro và tình trạng hệ thống hiện tại.
Chi phí triển khai ISO 45001 phụ thuộc vào yếu tố nào?
Chi phí phụ thuộc vào số lượng lao động, số địa điểm, mức độ rủi ro an toàn, tình trạng hồ sơ pháp luật và phạm vi tư vấn cần hỗ trợ.
Bước tiếp theo để xây dựng hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp
Nếu doanh nghiệp của bạn đang sử dụng tài liệu OHSAS 18001 cũ hoặc muốn xây dựng hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp mới, bước đầu tiên là đánh giá khoảng cách giữa hệ thống hiện tại và ISO 45001.
ODI MORGAN cung cấp dịch vụ tư vấn ISO 45001, bao gồm rà soát pháp luật an toàn lao động, nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, xây dựng quy trình, đào tạo nhân sự, đánh giá nội bộ và hỗ trợ chứng nhận.
Liên hệ ODI MORGAN để được đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình ISO 45001 phù hợp với ngành nghề, quy mô và mức độ rủi ro của doanh nghiệp.
